Aktualności

12 marca 2026

Ekumeniczne apele o pokój i dialog

(fot. Joa70/pixabay)

Po wybuchu wojny przeciw Iranowi Światowa Rada Kościołów oraz regionalne organizacje ekumeniczne i światowe wspólnoty chrześcijańskie zaapelowały o zawieszenie broni, podjęcie działań dyplomatycznych, przestrzeganie prawa międzynarodowego oraz porzucenie logiki siły i wojny na rzecz budowy pokoju gwarantującego sprawiedliwość i godność dla wszystkich ludzi.

28 lutego Izrael i Stany Zjednoczone rozpoczęły bombardowania Iranu, który odpowiedział bombardowaniami Izraela i innych państw regionu Bliskiego Wschodu. W wyniku działań zbrojnych straciło życie już setki osób, w tym cywilów.

Swój sprzeciw wobec działań zbrojnych i siłowych sposobów rozwiązywania konfliktów wyraziły międzynarodowe organizacje ekumeniczne i światowe wspólnoty chrześcijańskie, apelując o zaprzestanie działań wojennych, dialog i pokój.

Odrzucamy brutalną logikę wojny i dominacji

Już pierwszego dnia tej wojny oświadczenie w tej sprawie w imieniu Światowej Rady Kościołów (ŚRK) wystosował jej sekretarz generalny ks. Jerry Pillay. „ŚRK podkreśla, że ​​spory między państwami muszą być rozwiązywane poprzez dialog, konsultacje i przestrzeganie prawa międzynarodowego. Konfrontacja militarna i eskalacja działań odwetowych nie mogą przynieść trwałego bezpieczeństwa ani pokoju. Zamiast tego zwielokrotniają cierpienie i zwiększają ryzyko szerszego konfliktu regionalnego o nieprzewidywalnych konsekwencjach globalnych” – napisał. Wezwał do natychmiastowego zaprzestania działań zbrojnych, ochrony cywilów i infrastruktury krytycznej, wznowienia działań dyplomatycznych i dialogu oraz międzynarodowych działań na rzecz przeciwdziałania eskalacji i przywrócenia stabilności.

Szersze oświadczenie Światowa Rada Kościołów wydała 9 marca wraz z Radą Kościołów Bliskiego Wschodu, Chrześcijańską Konferencją Azji, Światową Federacją Luterańską, Światową Wspólnotą Kościołów Reformowanych, Światową Radą Metodystyczną, Światową Konferencją Menonitów i ACT Alliance. W tym stanowisku również zwrócono uwagę, że wojna zagraża pokojowi w regionie, a także bezpieczeństwu cywilów, czego przykładem jest śmierć pod bombami 175 uczennic i kadry szkoły w Minabie. Jednocześnie wyrażono zaniepokojenie łamaniem międzynarodowego prawa humanitarnego, a także ryzykiem uchodźstwa.

W oświadczeniu bardzo jasno odniesiono się do zasadności podjęcia działań zbrojnych. „Należy podkreślić, że wspólne ataki Izraela i USA są ewidentnie nielegalne w świetle prawa międzynarodowego. Są one przeprowadzane bez żadnego wiarygodnego uzasadnienia rzekomego bezpośredniego zagrożenia ze strony Iranu i stanowią rażące naruszenie Karty Narodów Zjednoczonych, która została stworzona właśnie po to, by chronić narody świata przed plagą wojny. Porzucenie dyplomacji na rzecz ataku zbrojnego jest lekkomyślne i nieodpowiedzialne” – napisano.

Organizacje sygnujące oświadczenie zaapelowały o natychmiastowe zawieszenie broni, podjęcie działań dyplomatycznych i przestrzeganie prawa międzynarodowego. Podkreśliły, że apel ten jest oparty na wierze, chrześcijańskich wartościach i prawie, a wojna jest sprzeczna z wolą Boga i podstawowymi zasadami chrześcijańskimi. „W tym konflikcie i w szerszym kontekście globalnym ubolewamy nad brakiem moralności i legalności, panującą arogancją i ideologiami władzy oraz zastąpieniem sumienia użytecznością polityczną. Jako chrześcijanie nie uznajemy żadnego boskiego upoważnienia do zabijania, niszczenia, wysiedlania czy okupacji. Głosimy godność ludzką i prawa wszystkich ludzi nadane przez Boga równo i bez dyskryminacji. Odrzucamy brutalną logikę wojny i dominacji. Poszukujemy daru pokoju” – czytamy w ekumenicznym oświadczeniu. Jego sygnatariusze zaprosili też wszystkich do modlitwy za pokój na Bliskim Wschodzie i wszędzie, gdzie są konflikty.

Inwestujmy w pokój, a nie w wojnę

5 marca wspólne oświadczenie ogłosiły cztery światowe wspólnoty chrześcijańskie. W ich imieniu podpisali je ich sekretarze generalni: ks. Anthony Poggo ze Wspólnoty Anglikańskiej, ks. Anne Burghardt ze Światowej Federacji Luterańskiej, ks. Philip Vinod Peacock ze Światowej Wspólnoty Kościołów Reformowanych i ks. Reynaldo Ferreira Leão Neto ze Światowej Rady Metodystycznej. Już na wstępie zaznaczyli, że zabierają głos w kontekście wojny na Bliskim Wschodzie, ale także działań wojennych w takich miejscach jak Ukraina, Sudan, Strefa Gazy i Mjanma.

Sygnatariusze tego oświadczenia wyrazili swoje zaniepokojenie tym, że społeczność międzynarodowa nie zdołała zapobiec tym tragediom. Zwrócili uwagę, że narody coraz więcej środków przeznaczają na zbrojenia, a nie na procesy pokojowe i działania humanitarne. Podkreślili, że sprawiedliwość żąda, aby sprawcy przemocy, okrucieństw i łamania prawa międzynarodowego zostali pociągnięci do odpowiedzialności.

Z ubolewaniem skonstatowali, że wciąż wybuchają nowe wojny. „Świat zbliża się do niebezpiecznego punktu zwrotnego – momentu, w którym przemoc stanie się normą, a śmierć i cierpienie ludzi i społeczności będą tolerowane” – przestrzegli. Podkreślili, że pokój to nie tylko brak wojen. „Pokój to obecność sprawiedliwości, godności i rozkwitu dla wszystkich dzieci Bożych” – napisali. Jednocześnie wyrazili swoje wsparcie dla multilateralizmu, podkreślili rolę ONZ i wyrazili ubolewanie z powodu podważania drogi dyplomacji, mediacji i prawa międzynarodowego.

W konkluzji wezwali rządy, organizacje regionalne i międzynarodowe oraz ONZ do inwestycji w pokój, a nie w wojnę. Jako Kościoły zobowiązali się do orędownictwa na rzecz pokoju i sprawiedliwości, modlitwy za poszkodowanych przez wojnę i podjęcia działań diakonijnych na ich rzecz. „Zobowiązujemy się do edukowania naszych członków w zakresie etyki pokoju i do przeciwstawiania się narracjom nienawiści i wrogości w naszym społeczeństwie” – czytamy w oświadczeniu czterech światowych wspólnot chrześcijańskich.

Światowa Rada Kościołów jest społecznością Kościołów różnych wyznań z całego świata. Zrzesza obecnie 356 Kościołów, do których należy ponad 580 mln chrześcijan z ponad 120 krajów. Jest największą organizacją ekumeniczną na świecie. Należą do niej cztery polskie Kościoły: Ewangelicko-Augsburski, Polskokatolicki, Prawosławny i Starokatolicki Mariawitów, a pośrednio również Ewangelicko-Metodystyczny. Polska Rada Ekumeniczna ma status rady stowarzyszonej z ŚRK. Do Światowej Federacji Luterańskiej należy Kościół Ewangelicko-Augsburski w Polsce, do Światowej Wspólnoty Kościołów Reformowanych – Kościół Ewangelicko-Reformowany w Polsce, zaś do Światowej Rady Metodystycznej pośrednio Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w Polsce.

Michał Karski

Czytaj:

• Oświadczenie sekretarza generalnego Światowej Rady Kościołów
• Oświadczenie Światowej Rada Kościołów i siedmiu innych organizacji
• Oświadczenie czterech światowych wspólnot chrześcijańskich